Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Türk lirası odaklı politikaları çerçevesinde Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarındaki düşüş ivme kazandı. Geçtiğimiz hafta itibarıyla KKM toplam bakiyesi 1.83 trilyon TL seviyesine gerileyerek, bu enstrümandaki çözülmenin hızlandığını ortaya koydu.
17 Mayıs haftası verilerine göre, KKM hesaplarından bir hafta içinde 165.7 milyar TL gibi rekor bir çıkış yaşandı. Bu, Ağustos 2023’teki zirvesinden bu yana kaydedilen en hızlı düşüşlerden biri olarak dikkat çekiyor ve TCMB’nin “liralaşma” stratejisinin somut bir sonucu olarak yorumlanıyor.
Ne Oldu?
TCMB tarafından açıklanan son bankacılık verilerine göre, KKM’nin toplam hacmi 17 Mayıs haftasında bir önceki haftaya kıyasla 165.7 milyar TL azalarak 1 trilyon 830 milyar TL’ye düştü. Bu önemli gerileme, KKM’nin zirve yaptığı 11 Ağustos 2023 tarihindeki 3.4 trilyon TL’lik bakiyeden bu yana yaklaşık 1.57 trilyon TL’lik bir düşüş yaşandığını gösteriyor.
- Haftalık Azalış: 165.7 milyar TL
- Güncel Bakiye (17 Mayıs): 1.83 trilyon TL
- Zirve Bakiye (11 Ağustos 2023): 3.4 trilyon TL
Neden Geriliyor?
KKM’deki bu hızlı çözülmenin arkasında birden fazla faktör bulunuyor. En başta, TCMB’nin enflasyonla mücadele ve liralaşma hedefleri doğrultusunda KKM’den çıkışı teşvik eden adımları yer alıyor. Bankalar üzerindeki KKM dönüştürme hedefleri ve bu hedeflere uymayan bankalara yönelik cezai uygulamalar, bankaları aktif olarak müşterilerini TL mevduata yönlendirmeye itti.
İkinci önemli neden ise Türk Lirası mevduat faizlerindeki yükseliş. TCMB’nin politika faizini yüzde 50’ye çıkarması ve bunun piyasa faizlerine yansımasıyla, özellikle 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizleri yüzde 50 seviyelerine ulaştı. KKM’nin sunduğu getiri potansiyelinin yüksek TL mevduat faizlerine kıyasla daha az cazip hale gelmesi, yatırımcıların alternatif enstrümanlara yönelmesine neden oldu.
Merkez Bankası’nın Rolü ve Stratejisi
TCMB, son dönemde para politikasında attığı sıkılaşma adımlarıyla birlikte KKM’nin ekonomideki payını azaltmayı hedefliyor. KKM’nin, özellikle başlangıçtaki döviz kurundaki oynaklığı dengeleme işlevini tamamlamasının ardından, para politikası aktarım mekanizmasını olumsuz etkileyen bir yapıya dönüştüğü değerlendiriliyor. Bu nedenle TCMB, KKM’den çıkışı destekleyerek, piyasa faizlerinin etkinliğini artırmayı ve sadeleşmeyi hedefliyor.
Hangi KKM Türlerinden Çıkış Var?
Veriler, KKM’nin farklı alt türlerinde de belirgin azalışlar olduğunu gösteriyor:
- Dövizden KKM: 133.2 milyar TL azalış yaşandı. Bu, döviz kurunun sakin seyretmesi ve TL mevduat faizlerinin cazibesinin artmasıyla döviz tutan yatırımcıların tercihlerini değiştirdiğini gösteriyor.
- Altından KKM: 2.2 milyar TL azalış kaydedildi.
- TL’den KKM: 30.3 milyar TL azalışla, bu segmentteki bakiyenin de düştüğü görüldü.
Fonlar Nereye Akıyor?
KKM’den çıkan fonların büyük bir kısmının yüksek getirili Türk Lirası mevduatlarına yöneldiği tahmin ediliyor. Ancak, aynı hafta içerisinde bankalardaki döviz mevduatlarının 1.2 milyar dolar artış göstermesi, KKM’den çıkan bir kısım yatırımcının tekrar dövize yöneldiğine dair sinyaller de veriyor. Bu durum, liralaşma stratejisinin önündeki potansiyel zorluklara işaret edebilir.
Gelecek Beklentileri
Analistler, TCMB’nin kararlı duruşu ve mevcut para politikası sıkılığı devam ettiği sürece KKM’deki çözülmenin süreceğini öngörüyor. Yüksek enflasyon beklentileri ve faiz politikalarının önümüzdeki dönemde de KKM’nin cazibesini düşürmeye devam edeceği düşünülüyor. KKM’deki bu sadeleşme, TCMB’nin enflasyonla mücadelesinde elini güçlendiren ve para politikasının etkinliğini artıran bir unsur olarak değerlendiriliyor.
