Ticaret Bakanlığı, iş sağlığı ve güvenliği alanında ithal edilen ürünlere yönelik denetimleri sıkılaştırarak yeni bir düzenlemeyi Resmi Gazete’de yayımladı. Bu değişiklikle birlikte, iş sağlığı ve güvenliği ürünlerinin ithalatında “Kontrol Belgesi” zorunluluğu getirildi ve bu belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesi ve kayda alınması şartı uygulamaya konuldu.
Düzenleme, özellikle kişisel koruyucu donanımlar, bazı iş makineleri ve iş sağlığı ile doğrudan ilişkili diğer ürünlerin ithalat süreçlerini yeniden şekillendiriyor. Amaç, piyasaya düşük kaliteli veya standartlara uymayan ürünlerin girişini engellemek, böylece çalışan sağlığı ve güvenliğini en üst düzeyde korumak ve aynı zamanda yerli üreticiler lehine haksız rekabetin önüne geçmek olarak belirlendi.
Yeni Düzenlemenin Kapsamı ve Amacı
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve “İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik”te yapılan değişiklikle, ilgili mevzuat kapsamında hazırlanan tebliğ eklerinde yer alan ürünlerin ithalatı, daha sıkı bir denetime tabi tutulacak. Bu ürünler genellikle iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde kritik rol oynayan, CE işaretlemesi gibi uluslararası standartlara uygunluk gerektiren materyalleri içeriyor.
Değişikliğin temelinde, Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği standartlarının yükseltilmesi ve ithal ürünlerin bu standartlara uygunluğunun sağlanması yatıyor. Geçmişte yaşanan bazı olumsuz deneyimler ve piyasada dolaşan kalitesiz ürünler, bu tür bir düzenlemeyi zorunlu kılmıştı. Yeni yönetmelik, ithalatçıları daha baştan, ürünlerinin ulusal ve uluslararası normlara uygunluğunu belgelemeye mecbur bırakarak, nihai tüketicinin ve özellikle de çalışanların sağlığını güvence altına almayı hedefliyor.
Kimleri ve Hangi Ürünleri Etkiliyor?
- Kişisel Koruyucu Donanımlar: Baretler, iş elbiseleri, emniyet kemerleri, gözlükler, kulaklıklar, maskeler ve benzeri ürünler bu kapsamda yer alıyor.
- Bazı İş Makineleri ve Ekipmanları: İş sağlığı ve güvenliği açısından risk taşıyabilecek belirli iş makineleri ve bunların parçaları da denetim altına alınıyor.
- İş Güvenliği Malzemeleri: Yangın söndürücüler, ilk yardım kitleri, güvenlik levhaları gibi diğer iş güvenliği malzemeleri de tebliğ eklerinde belirtilenler doğrultusunda kontrol edilecek.
Kontrol Belgesi Sürecinde Dijitalleşme
Düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri de “Kontrol Belgesi”nin elektronik ortama taşınmasıdır. Gümrük Yönetmeliği’nin 181. maddesi kapsamında düzenlenen bu belge, artık fiziksel evrak dolaşımının yerine, dijital platformlar üzerinden düzenlenecek ve kayda alınacak. Bu sayede:
- İthalat süreçleri hızlanacak ve bürokrasi azalacak.
- Veri tutarlılığı ve izlenebilirlik artacak.
- Denetimler daha etkin ve şeffaf bir şekilde yürütülebilecek.
- Sahtecilik ve usulsüzlük girişimleri minimuma indirilecek.
Elektronik belge sistemi, ithalatçı firmalar için başlangıçta adaptasyon süreci gerektirse de, uzun vadede operasyonel verimlilik sağlayacağı ve daha güvenli bir ticaret ortamı oluşturacağı öngörülüyor.
Beklenen Etkiler ve Sektöre Yansımaları
Bu yeni düzenlemenin, iş sağlığı ve güvenliği sektöründe önemli yansımaları olması bekleniyor. İthalatçı firmaların, ürün tedarik zincirlerinde daha seçici olmaları ve uluslararası akreditasyona sahip, güvenilir üreticilerle çalışmaları gerekecek. Piyasadaki kalitesiz ürünlerin azalmasıyla birlikte, yerli ve kaliteli ithal ürünlerin pazardaki payı artabilir. Bu durum, hem çalışanların daha güvenli ekipmanlarla çalışmasını sağlayacak hem de sektördeki rekabeti kalite ve standartlar üzerinden şekillendirecek.
Ticaret Bakanlığı’nın bu adımı, Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği standartlarını AB normlarına daha da yaklaştırma çabasının bir parçası olarak da okunabilir. Ulusal ekonominin önemli bir bileşeni olan işgücünün korunması, verimlilik ve sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahip olduğundan, bu tür düzenlemelerin ülke ekonomisine olumlu katkılar sağlaması beklenmektedir.
