Türkiye’nin bilim, sanayi ve teknoloji alanındaki atılımlarını hızlandırmak amacıyla başlatılan Patent ve Faydalı Model Destek Programı, yenilikçi fikirlere sahip kişi ve kurumları finansal olarak güçlendirdi. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından sunulan bu önemli teşvikle, başarılı patent ve faydalı model başvuruları için asgari ücretin tam 140 katına kadar ödeme yapılabiliyordu. Program, 2017 yılında başvuruları kabul etti ve yıl sonu itibarıyla sona erdi. Böylece, Türkiye’nin inovasyon ekosistemini canlandırmayı hedefleyen bir adım atılmış oldu.
Bu destek programından faydalananlar, yurt içinde ve dışında tescillenen buluşları sayesinde önemli finansal avantajlar elde ettiler. Amaç, Türkiye’de fikri mülkiyet haklarının korunmasını teşvik etmek, ticarileşmesini hızlandırmak ve uluslararası arenada rekabet gücünü artırmaktı. Program kapsamında, minimum düzeyde 1.000 TL’den başlayıp uluslararası patentlerde 15.000 TL’ye kadar uzanan çeşitli ödeme kalemleri bulunuyordu. Bir buluş için alınabilecek toplam destek miktarı, 2017 yılı net asgari ücreti olan 1.404 TL’nin 140 katına denk gelen yaklaşık 196.560 TL’ye kadar ulaşabiliyordu. Bu da yaklaşık 200 bin TL’lik bir potansiyel destek anlamına geliyordu.
Destek Programının Detayları
Kimler Başvurabilirdi?
Patent ve Faydalı Model Destek Programı geniş bir başvuru yelpazesine sahipti. Bu programa;
- Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ’ler)
- Büyük işletmeler
- Üniversiteler
- Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) merkezleri
- Kamu kurum ve kuruluşları
gibi çeşitli tüzel kişilikler başvurabiliyordu. Bu çeşitlilik, inovasyonun toplumun her kesimine yayılması hedefini yansıtıyordu.
Ne Tür İcatlar Destekleniyordu?
Program, Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan (TÜRKPATENT) olumlu araştırma veya inceleme raporu alan patent ve faydalı model başvurularını destekliyordu. Hem yurt içi hem de uluslararası başvurular kapsama alınmıştı. Özellikle uluslararası alanda tescil edilen patentler için daha yüksek teşvikler sağlanarak, Türk buluşlarının global pazarlara açılması hedefleniyordu.
Ödeme Miktarları Ne Kadardı?
Program kapsamında sağlanan destek ödemeleri, buluşun türüne ve başvuru aşamasına göre farklılık gösteriyordu:
- Yurt İçi Patent Başvurusu: Olumlu araştırma raporu için 1.000 TL, olumlu inceleme raporu için 5.000 TL.
- Yurt İçi Faydalı Model Başvurusu: Olumlu araştırma raporu için 500 TL, olumlu inceleme raporu için 2.500 TL.
- Uluslararası Patent Başvurusu (PCT): Uluslararası aşama başvurusu için 10.000 TL.
- Uluslararası Patent Tescili (USPTO, EPO, JPO, KIPO): Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Marka Ofisi (USPTO), Avrupa Patent Ofisi (EPO), Japonya Patent Ofisi (JPO) veya Kore Patent Ofisi (KIPO) gibi yetkili ofislerden tescil alınması durumunda 15.000 TL.
Bir buluş için alınabilecek toplam destek miktarı, yukarıda belirtilen kalemlerin birleşimiyle asgari ücretin 140 katına, yani yaklaşık 196.560 TL’ye kadar ulaşabilmekteydi.
Başvuru Süreci ve Son Tarih
2017 yılı için destek başvuruları, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın online sistemi üzerinden elektronik ortamda kabul edildi. Başvurular için son tarih 29 Aralık 2017 olarak belirlenmişti. Bu tarihten sonra yapılan başvurular değerlendirmeye alınmadı.
Programın Hedefleri ve Ekonomik Etkisi
5 milyon TL’lik bir bütçeyle 2017 yılında hayata geçirilen bu programın temel hedefleri arasında, Türkiye’nin AR-GE ve inovasyon kapasitesini artırmak, patent bilincini yaygınlaştırmak ve yerli buluşların ticarileşme sürecini hızlandırmak yer alıyordu. Fikri mülkiyet haklarının teşviki, uzun vadede ülkenin ekonomik büyümesine ve uluslararası rekabet gücüne önemli katkılar sağlamayı amaçlıyordu. Bu tür destekler, yeni teknolojilerin geliştirilmesini, katma değerli ürünlerin ortaya çıkmasını ve nitelikli istihdamın artmasını teşvik etmesi açısından büyük önem taşıyordu.
İcat çıkaran kazanacak mıydı? Asgari ücretin 140 katına kadar ödeme yapılacak mıydı?
Evet, icat çıkaranlar, yani başarılı patent veya faydalı model başvurusu yapanlar bu programdan faydalanarak kazanacaktı. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2017 yılı Patent ve Faydalı Model Destek Programı kapsamında, yurt içi ve yurt dışı tescil süreçlerinde belirli kriterleri karşılayan buluş sahiplerine, o dönemki net asgari ücretin 140 katına kadar, yaklaşık 200 bin TL’ye yakın bir destek ödemesi sağlanıyordu.
